Netwerkdag thema: Juridische Aspecten van Onderzoek
Het recht verandert sneller dan onze onderzoekspraktijk kan bijbenen.
Op 5 oktober kunnen we op de DCC-PO dag onze kennis daarover weer updaten . Dat doen we met de hulp van twee keynote sprekers, die dit thema ieder vanuit hun eigen invalshoek scherp en inspirerend weten neer te zetten.
In de workshops wordt dat nog praktischer ingevuld door vier specialisten die concrete juridische onderwerpen behandelen waar je in onderzoek mee te maken kunt krijgen.
2 keynotes en 4 workshops
Met trots presenteren we 6 zeer kundige en boeiende sprekers
die in twee keynotes en vier workshops ingaan op relevante
juridische aspecten die spelen in de praktijk van onderzoek.
Recht, Ethiek en de Praktijk van Onderzoek | Keynote 11:20
Marlon Domingus
Data Protection Officer @ Erasmus University
Klik hier voor achtergrondinfo
Niemand brengt de spanning tussen wet en onderzoekspraktijk zo helder in beeld als Marlon Domingus. Als Functionaris Gegevensbescherming bij de Erasmus Universiteit Rotterdam vertaalt hij ingewikkelde privacywetgeving het liefst zo praktisch mogelijk. In zijn keynote geeft Marlon Domingus een helder overzicht van de juridische en ethische aspecten van onderzoek, en hoe die zich de afgelopen jaren hebben ontwikkeld. Hij bespreekt actuele spanningsvelden: AI en kennisveiligheid, de spanning tussen open science en privacywetgeving, en de vraag wat toestemming in de praktijk eigenlijk betekent. Aan de hand van herkenbare casussen laat hij zien waarom dezelfde dilemma's in de ene situatie anders uitpakken dan in de andere; concreet en met volop ruimte voor vragen uit de zaal.
De Prijs van Gevoelige Data | Keynote 12:50
Janine Janssen
Lector Geweld in Afhankelijkheidsrelaties @ Avans + Politieacademie
Hoogleraar Criminologie & Rechtsantropologie @ OU
Waar Marlon de brede juridische kaders schetst, laat Janine Janssen zien hoe die kaders knellen in de meest gevoelige hoek van de onderzoekspraktijk. Voor haar onderzoek naar veiligheid in afhankelijkheidsrelaties ontving zij in 2025 de prestigieuze Deltapremie.
In "De prijs van gevoelige data" neemt Janine je mee in de dagelijkse praktijk van onderzoek naar kwetsbare groepen en gevoelige data. Hoe ga je om met bijzondere persoonsgegevens als seksualiteit, gender of religie? In haar vakgebied is open data vaak geen optie, omdat de bescherming van deelnemers voorop staat. Aan de hand van voorbeelden uit haar eigen werk en boek "De Prijs van het Vuur" laat Janine zien welke juridische en ethische afwegingen onmisbaar zijn; van heldere consentformulieren tot een zorgvuldige omgang met precaire gegevens.
Klik hier voor achtergrondinfo
Klaar voor de EHDS | Workshop 13:45 en 14:40
Merlijn van Rijswijk
Supervisory Board Health-RI/Executive Board Erasmus MC
Wat houdt de European Health Data Space (EHDS) in, wat de impact is voor hogesholen en hun data stewards/IT’ers, welke stappen zijn relevant richting maart 2029 wanneer de EHDS in werking treedt? Merlijn van Rijswijk zal een overzicht geven van de huidige stand van zaken, de uitdagingen en kansen, en ruimte bieden voor interactie en vragen.
Merlijn van Rijswijk is werkzaam bij Health-RI en verantwoordelijk voor activiteiten rond de voorbereiding op de implementatie van de EHDS en de toekomstige Health Data Access Body in Nederland. Health-RI zet zich in voor het realiseren van een infrastructuur voor hergebruik van gezondheidsdata voor onderzoek, beleid en innovatie. Samen met onder andere het ministerie van Volksgezondheid, het CBS en het RIVM werkt Merlijn aan een nationale infrastructuur voor het veilig en verantwoord hergebruik van gezondheidsdata.
AI-Act: do's, don'ts en deadlines | Workshop 13:45 en 14:40
Noortje Lavrijssen
Lector Recht & Digitale Tech @ JHS Avans & Fontys | Universitair Hoofddocent @ OU
In deze workshop zal de opbouw en inhoud van de AI-verordening centraal staan. Welke categorieën AI-systemen onderscheidt de AI-verordening en welke wettelijke verplichtingen vloeien hieruit voort? Vanaf wanneer moet aan deze verplichtingen worden voldaan? En gelden deze verplichtingen ook in de onderzoeksfase? In deze workshop zal niet alleen het juridisch kader van de AI-verordening besproken worden, maar zullen enkele do’s en dont’s besproken worden.
Noortje doet samen met haar collega’s binnen het lectoraat Recht & Digitale Technologie onderzoek naar de juridische aspecten rondom de inzet van digitale technologie. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de inzet van technologie in de zorg en zelfrijdende voertuigen. Eén van de aandachtsgebieden daarbij is de AI-verordening.
Meer dan een handtekening | Workshop 13:45 en 14:40
Sarah Coombs
Content coödinator DCC-PO en Open Science Advisor voor zowel Saxion als VH
Een handtekening onder een toestemmingsformulier is zo gezet, maar snapt je deelnemer ook echt waar hij ja tegen zegt? Sarah Coombs laat zien waarom informed consent meer is dan een juridisch vinkje, en hoe je formulieren zo vormgeeft dat het recht doet aan zowel de wet als je deelnemers. Want niet elke deelnemer is hetzelfde of even makkelijk te bereiken.
Sarah werd in 2022 uitgeroepen tot SURF Research Support Champion en zet zich breed in voor open science binnen het hbo, onder meer als lid van de stuurgroep van Open Science NL. Vanuit die brede blik en haar eigen ervaringen met het ondewerp verzorgt Sarah een workshop over informed consent.
Sarah promoveerde in februari 2025 op het onderwerp maatschappelijke impact van praktijkgericht onderzoek aan hogescholen. Dat onderwerp zal op 7 december aanstaande centraal staan tijdens een speciale themadag. Meer info volgt.
DPIA voor onderzoekstools | Workshop 13:45 en 14:40
Naam volgt
Specialist SURF
Wil je een nieuwe digitale onderzoekstool gaan gebruiken, maar weet je niet zeker of die wel privacyproof is? SURF neemt je mee in de procedure om zo'n tool te laten toetsen via een DPIA; van de eerste risico-inschatting tot het uiteindelijke advies. Handig voor iedereen die weleens tegen de vraag "mag dit eigenlijk wel?" aanloopt bij het kiezen van onderzoekssoftware.
